Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının təşəkkülü və inkişafı
AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI
«Konservatoriya» jurnalı 2026 № 2 (71)
Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasının magistrantı
Ünvan: Salatın Əsgərova 347, Nəsimi
E-mail: gimanova222002@icloud.com
ORCID: 0009-0000-6633-7392
Elmi rəhbər: Şəhla ƏLİYEVA
BXA-nın “Humanitar fənlər”kafedrasının müdiri,
sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru,
BXA-nın professoru
UOT: 793.31
DOI: 10.62440/AMK2026-2.s.35-48
AZƏRBAYCAN DÖVLƏT RƏQS ANSAMBLININ
TƏŞƏKKÜLÜ VƏ İNKİŞAFI
Xülasə: Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixini, mədəniyyətini və milli-mənəvi dəyərlərini özündə ehtiva edən rəqs sənəti, folklorumuzun qədim, fundamental qollarından birini təşkil edir. Mədəni irsimizin ayrılmaz tərkib hissəsi olan bu sənət növü, tarixi inkişaf prosesində xalqın etnoqrafik xüsusiyyətləri ilə vəhdət təşkil edərək yüksək bədii-estetik səviyyəyə çatmışdır. Milli rəqs sənətimizin keyfiyyət göstəricilərindən, ifa tərzindən, temp və məzmun xüsusiyyətlərindən asılı olmayaraq, onun fundamental bir qayəsi mövcuddur: folklorumuzu, çoxəsrlik adət-ənənələrimizi və mədəni irsimizin ilkinliyini qorumaq şərtilə səhnədə təcəssüm etdirmək. Tarixi yaddaşın itməməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün rəqs sənətinin təbliği mütləq xarakter daşıyır. Çünki folklor xalqın yaşam tərzini, mənəviyyatını və bütövlüyünü əks etdirən güzgüdür, o, fərdin şəxsiyyət kimi formalaşmasına və milli kimliyin qorunmasına birbaşa təkan verir. Folklor sadəcə xalq yaradıcılığının məhsulu deyil, o, eyni zamanda millətin kollektiv intellektinin və bədii təfəkkürünün nəticəsidir.
Açar sözlər: rəqs, mədəniyyət, irs, ansambl, rəqqas, ifa
ƏDƏBİYYAT:
- Həsənov, K.N. Qədim Azərbaycan rəqsləri. Bakı: İşıq, 1983, 130 s.
- Kazımzadə, A. Mədəniyyət. Rəqsimizin korifeyi. // “Mədəniyyət” qəzeti. Bakı, 2010, 5 fevral. S.10. URL: https://anl.az/down/meqale/medeniyyet/2010/fevral/105759.htm
- Rəhmanlı, Ə. Azərbaycan rəqslərinin səhnə təcəssümü. // “Konservatoriya” jurnalı. № 4, 2017. s. 44. URL: http://konservatoriya.az/?p=3569
- Süzən qızlar. Afaq Məlikova. Azərbaycan Dövlət Rəqs ansamblı. URL:https://www.youtube.com/watch?v=2p4zuTqFxY4&list=RD2p4zuTqFxY4&start_radio=1
- National ballet Azerbaijani “Koroglu” URL: https://www.youtube.com/watch?v=JxCB1bwN3ls&list=RDJxCB1bwN3ls&rco=1
- Azərbaycan dövlət rəqs ansamblı Gənclik Rəqsi URL:https://www.youtube.com/watch?v=20wF1JoPHQw&list=RD20wF1JoPHQw&star
- Aqşın Əlizadə, Ṣənlik rəqsi Акшин Ализаде Азербайджанский танец. Хореограф Гахраман Насиров. URL:https://www.youtube.com/watch?v=kLSweS8aeBk&list=RDkLSweS8aeBk&start radio=1
Магистрант Бакинской Хореографической Академии
ЗАРОЖДЕНИЕ И РАЗВИТИЕ АЗЕРБАЙДЖАНСКОГО
ГОСУДАРСТВЕННОГО АНСАМБЛЯ ТАНЦА
Аннотация: Искусство танца, воплощающее в себе многовековую историю, культуру и национально-духовные ценности Азербайджанского народа, является одной из древнейших и фундаментальных ветвей нашего фольклора. Являясь неотъемлемой частью культурного наследия, данный вид искусства в процессе исторического развития достиг высокого художественно-эстетического уровня, находясь в единстве с этнографическими особенностями народа. Вне зависимости от качественных показателей, стиля исполнения, темпа и содержательных характеристик нашего национального танцевального искусства, оно преследует фундаментальную цель: воплощение на сцене фольклора, многовековых традиций и аутентичности нашего культурного наследия. Пропаганда танцевального искусства носит обязательный характер для сохранения исторической памяти и её передачи будущим поколениям. Поскольку фольклор является зеркалом, отражающим образ жизни, духовность и целостность народа, он дает прямой импульс формированию личности и сохранению национальной идентичности. Фольклор – это не просто продукт народного творчества, это также результат коллективного интеллекта и художественного мышления нации.
Ключевые слова: танец, культура, наследие, ансамбль, танцовщик, исполнение
Master’s Student at the Baku Academy of Choreography
THE ESTABLISHMENT AND SUBSEQUENT ACTIVITIES OF THE AZERBAIJAN STATE DANCE ENSEMBLE
Abstract: The art of dance, which embodies the centuries-old history, culture, and national-spiritual values of the Azerbaijani people, constitutes one of the most ancient and fundamental branches of our folklore. As an integral part of our cultural heritage, this art form has evolved through historical processes in harmony with the ethnographic characteristics of the nation, reaching a high level of artistic and aesthetic refinement. Regardless of the quality indicators, performance style, tempo, or thematic features of our national dance art, it possesses a fundamental objective: to manifest our folklore, centuries-old traditions, and the authenticity of our cultural heritage on stage. The promotion of dance art is of imperative character for the preservation of historical memory and its transmission to future generations. Since folklore is a mirror reflecting the lifestyle, spirituality, and integrity of a nation, it directly contributes to the formation of individual personality and the preservation of national identity. Folklore is not merely a product of folk creativity; it is also the result of the collective intellect and artistic perception of the nation.
Keywords: dance, culture, heritage, ensemble, dancer, performance
Rəyçilər:
sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, BXA-nın professoru Şəhla Əliyeva;
BXA-nın dosenti, Əməkdar artist Sənan Hüseynli.
