AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI

KONSERVATORİYA № 1, 2018

Zəminə ABDULLAYEVA

AMK-nın dissertantı

Ünvan: Bakı, Yasamal rayonu, Ələsgər Ələkbərov 7

Email: zamina90@hotmail.com

UOT 78.031.4

QADIN ADLARI DAŞIYAN XALQ MAHNILARINDA OBRAZIN BƏDİİ SƏCİYYƏSİ

 

Xülasə: Azərbaycan xalq musiqi yaradıcılığının ən qədim və geniş yayılmış janrı olan xalq mahnıları əsrlər boyu xalqımızın zəngin mənəvi aləmini, onun cəmiyyətə, həyata, təbiətə, ənənələrə baxışlarını və ailə-məişət münasibətlə­rini əks etdir­miş­dir. Məqalədə xalq mahnı yaradıcılığında konkret qadın adları daşıyan nümunələrin təhlili öz əksini tapmışdır.

Açar sözlər: qadın obrazı, folklor, lirik xalq mahnıları

 

Azərbaycan xalq musiqisi yaradıcılığında ən geniş yayılmış ideya və möv­zulardan biri də xalqımızın əsrlər boyu qadına münasibətlərini sistemli şəkildə əhatə edən mövzulardır. Xalq musiqisinin elə bir janrını tapmaq çə­tin­dir ki, orada qadına münasibətin, qadınla bağlı mövzuların bədii təcəssümü ol­masın. Bu baxımdan, Azər­baycan xalq musiqi yaradıcılığında qadın mövzusu aşağıdakı janrlarda özü­nü göstərir:

  1. Xalq mahnılarında qadın obrazları;
  2. Xalq rəqslərində qadın obrazları;
  3. Təsniflərdə qadın obrazları;
  4. Aşıq havalarında qadın obrazları;
  5. Aşıq dastanlarında qadın obrazları.

Bu obrazları dərindən tədqiq və təhlil etdikdə belə qənaətə gəlmək olur ki, Azər­baycan xalq musiqisinin janrlarında qadın obrazlarının zəngin “bədii qalereyası” yaradılmışdır. Azərbaycan xalqı öz milli xarakterini, humanist keyfiyyət­lərini, ai­lə ənənələrinə məxsus etik-davranış normalarını, valideyin-övlad münasibətləri, yad­­daşında daşıdığı mənəvi “kodeksi” daha çox qadına, anaya, sevgiliyə, gözələ, dos­ta, qəhrəmana, zəhmətkeşə olan müna­si­bə­tin­də ətraflı büruzə vermişdir. Xalqı­mız qadına belə yüksək mənəvi münasibətini qədim tarixi çağlardan başayaraq ən sə­mimi, ən bariz və doğru-dürüst şəkildə xalq musiqisində, folklorda, eləcə də epos və dastanlarda zəngin bədii vasitələrlə ifadə etmişdir.

Azərbaycan xalq yaradıcılığında anaya uca, müqəddəs mənəvi münasibət “ana südü” anlayışında da öz ifadəsini tapmışdır. Ana südünü analıq, qadınlıq, şərəf, ləyaqət, namus kimi anlayışlara bərabər tutan xalqımız bu mənəviyyatını özünün yaradıcılığında, xüsusilə atalar sözündə, əfsanələrdə, nağıllarda, qəhrəmanlıq və məhəbbət dastanlarında da əks etdirmişdir. Hətta kişilərin vətənə, xalqa xəyanəti, dö­yüş meydanını qoyub qaçmaları, qorxaqlıq və namərdlik kimi mənfi key­fiy­yət­lə­ri ana südünə xəyanət kimi qiymətləndirilmişdir. Təsadüfi deyil ki, insanlara yaxşı əməl­lərinə, igidliyinə, mərdliyinə, xeyirxahlığına görə “ananın südü sənə halal ol­sun” deyə yüksək qiymət verirmişlər.

Azərbaycan xalqı özünə müqəddəs bildiyi vətən, torpaq və təbiət kimi müqəddəs varlıqların böyüklüyünü və ucalığını folklor yaradıcılığında, nəğmələrin­də “ana” kəlməsi vasitəsilə bildiribdir: “ana vətən”, “ana torpaq”, “ana tə­biət”. Hətta çalğı alətlərimizdən biri olan sazın da müqəddəsliyini ifadə etmək məqsədilə ona “ana saz” da demişlər. Bu ifadələr bir tərəfdən xalqımızın mənəviyyatına, psixolo­gi­yasına, əxlaqına və ənənələrinə qadına nə qədər müqəddəs, nə qədər uca münasibətin əbədi olaraq qərarlaşdığını sübut edir, digər tərəfdən isə xalqımızın vətən, torpaq və təbiət kimi anlayışların ucalığını, toxunulmazlığını və müqəddəsliyini də məhz “ana” kəlməsi ilə dərk etdiyini göstərir. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan xalqının mənəvi mə­də­niy­yətinin formalaşmasında mühüm rol oynayan İslam dininin müqəddəs tarixi şəx­siyyəti Məhəmməd Peyğəmbərin “cənnət anaların ayağı altındadır” hikməti də əsrlər boyu xalqımızın dillər əzbəri olmuş, onun qadına yüksək mənəvi mü­na­si­bətləri ilə səsləşmişdir.

Azərbaycan xalq musiqi yaradıcılığının ən qədim və geniş yayılmış janrı olan xalq mahnıları əsrlər boyu xalqımızın zəngin mənəvi aləmini, onun cəmiyyətə, həyata, təbiətə, ənənələrə baxışlarını və ailə-məişət münasibətlərini əks etdir­miş­dir. Xalq mahnılarının tədqiqatçısı, musiqişünas-alim R.İsmayılzadə bu barədə ya­zır: “Azər­baycan xalq musiqisinin böyük bir hissəsi xalq mahnılarından iba­rət­dir…Xalq mahnılarında xalqın yüksək mənəviyyatı – ümid və arzuları, əh­va­li-ru­hiy­yəsi tərən­nüm olunur. Bədii-estetik gücünə və tez qavranılmasına görə xalq mah­nıları ən geniş yayılmış bir janrdır” [4, s. 52]. Xalqın qadın obrazına lirik, gö­zəl­lik, ictimai, sosial, ənənə zəminində münasibətlər kompleksinin çox geniş və əha­təli bədii tərənnümünə xalq mahnılarında rast gəlirik.

Məlumdur ki, xalq melodiyalarının, xüsusilə də lirik xalq mahnılarının ana xətti­ni lirik-romantik duyğularla zəngin olan sevgi-məhəbbət mövzusu təşkil edir. Musiqinin bütün janrlarında olduğu kimi, xalq mahnılarında da sevgi hissələri, sevgili yar obrazı həmişə gözəllik anlayışı və təsəvvürlərilə, yarın gözəlliyinin vəsfi ilə birlikdə tərənnüm olunur. Bu janrda qadına sevgi və məhəbbət hissləri, onun gözəlliyi janrın əsas, aparıcı mövzu xəttidir. Bundan başqa, lirik-məhəbbət mah­nılarında özünü göstərən qız-oğlan, aşiq-yar arasındakı sevgi münasibətlərində də qadın (qız, yar, sevgili) mahnının əsas obrazı kimi təqdim edilir.

Lirik xalq mahnılarında vüsal, ay­rı­lıq, həsrət, hicran, zəmanədən, ədalətsiz­likdən şikayət kimi mövzuların da əsas obyekti məhz qadındır, yəni sevgili, yardır. Xalq mahnılarının bir qolunu təşkil edən lirik mah­nılarda sevgi, vüsal mövzuları ilə, yarın gözəlliyinin vəsfi, sadəqəti ilə yanaşı, zə­manədən və ayrılıqdan şikayət, qadının hüquqsuzluğundan irəli gələn ayrılıq, yarın vəfasızlığı kimi qəmli-kədərli motivlər də özünə yer tapmışdır. Yeri gəlmişkən, lirik xalq mahnılarının tədiqatçısı N.Rzaye­vanın mahnılardakı emosional yaşan­tı­la­rın genişliyi barədə bir fikrinə istinad edək: “Digər türk xalqları kimi, Azərbaycan xalqının da lirik-emosional təbiətinin güclü olması onun lirik-aşiqanə mövzuda olan xalq mahnılarına güclü meyl göstərməsinin əsas səbəblərdəndir. Gözəlliyə vur­ğunluq, əhdə sədaqət, həsrətə-ayrılığa dözüm­süzlük, vəfasızlığa, üzüdönüklüyə nifrət, nakam sevgiyə təəssüf hissi xalqımızın lirik-romantik hissiyatının əsasında durur” [5, s. 35].

Xalq mahnılarında qadına münasibət melopoetik ifadə vasitələri baxımından da zəngindir. Belə ki, mahnının iki komponentdən – söz ilə musiqisinin vəhdətindən yarandığı məlumdur. Sözün, poetik mətnin verdiyi məna isə həmişə musiqinin emo­sinal məzmunu ilə, melodiya, intonasiya və ritmin ifadə etdiyi hisslərlə bağlı olur və bu iki ifadə vasitəsi (söz və musiqi) mahnıda bir-birini tamamlayır. Nə­ti­cə­də, mahnının lirik və emosinal ovqatı daha təsirli olur. Beləliklə, mahnıda əsas ifa­də vasitələri melodiya, intonasiya, məqam, metr və ritmdir. İkinci tərəfdən, mah­nı­da digər əsas ifadə vasitəsi musiqidən ayrı olmayan və onunla bədii forma və məz­mun cəhətdən bağlılıq təşkil edən poetik mətndir, yəni sözdür. Xalq mahnılarının poe­tik mətnində qadına münasibətin müxtəlif məna çalarları (sevgili yar, sevgilinin gö­zəlliyi, vüsal arzusu, ayrılıq, həsrət və nakam sevginin kədəri, sadiqlik və və­fa­sız­lıq və s.) müxtəlif vasitələrlə – təşbeh, metafora, müqayisə, mübaliğə, epitet, sim­vol, bədii təyin kimi bədii-təsvir vasitələrilə canlandırılır. Bu təsvir va­si­tə­lə­rin­də qadına münasibət, yarın gözəlliyi və zərifliyi əsasən təbiətin gözəlliyi ilə (gül, çi­çək, lalə, günəş, ay, ulduz, yaz, alma, nar, ceyran, maral, durna, tovuz, turac və s.) rəmzi olaraqmüqayisə edilir, təbiətin belə incəlik, zəriflik və gözəllik ün­sür­lə­rin­dən qadına münasibətdə təşbeh, bədii təyin, epitet, simvol, metafora, mübaliğə ki­mi istifadə olunur. Maraqlıdır ki, bəzi xalq mahnılarında (məsələn, “Yaxan düy­mə­­lə”, “Ya­rın bağında” və s.) qadına-yara münasibətdə hətta xalqımızın geyim mə­­­­də­niy­yəti, qadına etik-əxlaqi münasibət, etnoqrafik cizgilər öz əksini tapır.

Xalq mahnı yaradıcılığında qadın obrazları üzərində apardığımız müşahidələr göstərir ki, bu zəngin yaradıcılıqda konkret qadın adları daşıyan nümunələr var­­dır. Belə mahnılar bir qayda olaraq, sevgi-məhəbbət mövzusu daşıyırlar, buna gö­rə məhəbbət mahnılarına aid edilirlər. Aşiqin dilindən oxunan bu mahnılarda onu­n öz yarının adını çəkməsi, qadın obrazı haqqında daha konkret və aydın çiz­gi­lərlə təsəvvür yaradır. Digər tərəfdən, bu cür məhəbbət mahnılarında qadın sev­gili yar, sevilən gözəl kimi vəsf olunur, onun gözəlliyi vurğulanır, həm də aşiqin bu gözəlliyin və sevginin qarşısında əsir olması, çarəsiz qalması deyilir.

Xalq mahnı yaradıcılığında sevgi-məhəbbət mövzusunu daşıyan və xüsusi ola­raq qadın adı ilə adlandırılan mahnılar tədqiqatımızın predmeti və obyekti baxımın­dan maraq doğrurur.

Xalq mahnılardakı qadın adları, şübhəsiz, sevgilinin, yarın adı­dır. Bəzən şən, nikbin və bəzən də qəmli, lirik əhvali-ruhiyyədə oxunan bu mah­nı­ların əsas obrazı elə ilk andan mahnının adı vasitəsilə müəyyən olunur və qav­ra­nı­lır. Mülahizə edə bilərik ki, mahnının yarandığı məkanda bu adı daşıyan bir qız ya­­şamış və mahnı da bu qıza olan aşiq sevgisindən yaranmışdır. Qadın adı daşıyan belə məhəbbət mahnıları, daha çox aşiqin dilindən sevgilisinə oxunur. Belə mah­nı­lar­­da yarın gözəlliyi, aşiqin onun gözəlliyinə heyran qalması nikbin tərzdə və bir qə­­dər səmimi yumorla təqdim edilir. Fikrimizin əyani olması üçün xalq mahnı nü­mu­nələrinin üzərində dayanaq.

“Telli” xalq mahnısında, adından göründüyü kimi, konkret bir obraz vəsf olu­nur. Bu mahnı Telli adlı sevgili yar haqqındadır [6, s. 25].Mi mayəli şur məqamında qurulan bu mahnı 2 kupletdən ibarətdir. Birinci kupletin söz­ləri qədim xalq baya­tısından götürülüb. Aşiq sevdiyi Telli adlı qıza həyatın, zə­manənin gəldi-gedərliyini, vəfasızlığını xatırladır. Görünür, bu, təsadüfi deyil. Çünki mahnıda bu vasitə ilə aşiqin yardan yaralı olmasına, Tellinin isə biganəliyinə işarə vurulur. İndi isə mahnının tam mətninə nəzər yetirək:

 

Çayda balıq yan gedər, Telli

Açma, yaram qan gedər, Telli,

Yüz min təbib neyləsin, Telli,

Əcəl gələr, can gedər, Telli.

 

İkinci bənddə bayatının qafiyə quruluşu pozulub. Əgər I bənd bayatı for­ma­sına müvafiq olaraq, a+a+b+a quruşundadırsa, II bənd a+a+b+c quruluşundadır. Yəni burada I və II misralar həmqafiyə, III və IV misrarlar sərbəstdirlər. Lakin buna baxmayaraq, hər iki bənddə şeir 7 heca ilə oxu­nur:

 

Bağa girdim, gül dərdim, Telli

Gülü yara göndərdim, Telli

Aləm sənsiz dolansa, Telli

Mən sənsiz dolanmaram, Telli.

 

Not nümunəsindən göründüyü kimi, mahnının bəndlərində hər misraya əlavə olunan “Telli” müraciəti, mahnıda melodik refren rolunu oynayır. Bununla, həm də misraların 7 hecalı quruluşuna 2 heca da əlavə edilir. “Telli” refreni hər fraza və cüm­lə sonluğunda eyni melodik ibarə ilə oxunur. Ən əsası isə, bu refren mahnının mə­qam kadansı rolunu oynayır.

 

Nümunə 1.

telli

Mahnının əsas melodik quruluşu eyni frazanın 4 dəfə təkrar olunmasıdır: a+a+a+a. Dörd frazanın təkrarı bir bəndi əmələ gətirir. Lakin mahnının sözlərinə diqqət etsək, iki poetik misranın bir melodik cümləni yaratması qənaətinə gələ bi­lərik. Bu halda mahnının forması təkrar quruluşlu 2 cümlədən ibarət sadə perioddan ibarət olur: A(a+a) +A (a+a) + kadensiya. Bu formada hər cümlə 6 xanəlidir.

Bu quruluşda 3 xanəli fraza 2+1 quruluşuna malikdir. Bu isə cümlənin iki frazadan, yəni 6 xanədən (3+3) təşkil olduğunu göstərir. Hər fraza bir xanədən ibarət “Telli” müraciəti ilə, yəni refren ilə bitir. 3 xanədən (2+1) ibarət fraza (a) bənddə 4 dəfə eynilə təkrar olunur. Bu isə mahnının formasına təkrar quruluşlu iki cüm­lədən ibarət sadə period kimi baxmağa imkan verir:

Birinci cümlə (A): a 3 xanə (2 x.+1 x. ) Çayda balıq yan gedər, Telli

a  3 xanə (2 x.+1 x. ) Açma yaram qan gedər, Tellli

İkinci cümlə (A): a (2 x.+1 x.) Yüz min təbib neyləsin, Telli,

a (2 x.+1 x.) Əcəl gələr, can gedər, Telli.

Mahnının sonundakı 2 xanəyə kadensiya kimi baxıla bilər.

“Şeyda xanım” mahnısı üzərində dayanaq [6, s. 68]. Mahnı nəqəratlı kuplet formasındadır. İki bənddən ibarətdir. Sözləri xalq ba­yatısıdır, 7 hecalı, dörd misra­lıdır. Adından da göründüyü kimi, mahnı aşiqin dilin­dən Şeyda xanıma oxunur. Aşiq yarın küsməsindən narahatlığını ifadə edir:

 

Su gəlməz bağa neylim,

Dəyməz yarpağa neylim

Yarım məndən küsübdür,

Gəlməz otağa neylim.

 

Bayatıya əlavə olunan 3 misralı mətn nəqərat rolunu oynayır:

 

Amandır, Şeyda xanım,

Yavaş get, mehribanım,

Sənə qurban bu canım.

 

İkinci bənd də aşiqanə bayatıdır. Burada mahnının məzmunu davam edir və aşiqin yar əlindən dərdli olduğu bilinir:

 

Su gəlir lilləndirir,

Bağçanı gülləndirir,

Dərdlini dindiməyin,

Dərd özü dilləndirir.

Nümunə 2.

sevda-xanim

Mahnı mi mayəli segah məqamındadır. Əsas diapazon x.4 (e­1-a1) həcmin­dədir. Lakin lya səsinin ornamentlə (trellə) oxunması, bu trelə görə melodik diapa­zonun si be­­mol (b) səsi üzərində (a-b) yarım ton artmasına səbəb olur. Bununla mah­nı­nın diapazonu əsk5 intervalını yaradır.

Mahnı mülayim (Moderato) tempdədir, melodik hərəkət pilləvaridir. Yalnız ter­­siya gedişi müşahidə olunur: f1-a1 və e1-g1. Rəvan, pilləvari melodik hərəkətin fo­­nunda bu gedişlər da rəvan hərəkət kimi duyulur və segah intonasiyalarının qurulmasına təsir edir.

Azərbaycan xalqı arasında geniş yayılmış və ən çox dinlənilən mahnılardan biri də “Sona xanım” mahnısıdır [6, s. 73]. Bu xalq mahnısı aşiqin öz yarına – Sona adlı gözələ oxuduğu səmimi bir sevgi nəğməsidir. Sona xanım mahnının əsas və yeganə obrazıdır. Mahnı aşiqin dilindən oxunduğu üçün onu da obraz kimi səciyyələndirə bilərik.

 

Nümunə 3.

sona-xanim

Nümunədən göründüyü kimi, nikbin və səmimi yumor səciyyəli mahnı lya rast məqamındadır. Rastın nikbin səciyyəli intonasiyaları üzərində qurulan bu mahnı x4 sıçrayışı ilə başlayır: mi2-lya2. Mayənin zilinə – Əraq pilləsinə doğru sıçrayış mah­nıya oynaq və şən əhvali-ruhiyyə verir. Mahnının melodiyasına aşağıya doğru, ma­yənin oktavasına enişli hərəkət səciyyəvidir. Bununla mahnı oktava diapa­zo­nu­na malik olur: a2-a1

Mahnının sözlərində yarını görmək istəyən aşiq onun eyvana çıxmasını istə­yir, bu istək musiqiyə bir qədər də yumor aşılayır. Şeir 8 hecalı, 4 misradan ibarət­dir:

 

Sona xanım, çıx eyvana

Bir bax bu gözəl oğlana

Doğrusun söylə mərdana,

Hüsnü-cəmalı yaxşıdır.

 

İkinci kupletdə aşiq özünü sevdiyi qıza bəyəndirmək üçün yenə də tərif edir və bu, mahnının şən, yumor məzmununuaşılayır.

Qadın obrazının bədii ifadəsi olan xalq mahnıları arasında müəyyən əfsanə və rəvayətlə bağlı olanları da vardır. Belə mahnılardan biri – “Apardı sellər Saranı” mahnısı Xançoban ilə Saranın faciəli sevgisi haqqında rəvayətləbağlı yaran­mış­dır [6, s. 15]. Rəvayətə görə, Xançobanın sevdiyi Saraya varlı bir xan  vurulur, lakin qızın onu sevmədiyinə baxmayaraq, zorla almaq istəyir. Bu ədalətsiz­liyin və zorun qarşısında aciz qalan Sara öz pak və səmimi sevgisinə sadiq qa­la­raq, özünü Arpa çayına atır və həmişəlik sulara qərq olur. Göründüyü kimi, bu mah­nı qadınla bağlı ictimai məzmun daşıyır. Burada iki gəncin qarşılıqlı məhəbbəti dövrün ictimai haqsızlığı ilə üz-üzə gəlir. Qadının hüquqsuzluğu müasirləri kimi Sa­ranı da çıxılmaz vəziyyətə salar. Məhəbbətinə sadiqliyi nümayiş etdirməklə özünü ça­ya atıb intihar edən Saranın bu hərəkəti, həm də dövrün qadın hüquqsuzluğuna qar­şı bir etiraz təsiri bağışlayır. Göründüyü kimi, qadın obrazları ilə bağlı mə­həb­bət mahnılarında ictimai motivlər də vardır.

Mahnı özünün məzmununa görə qəm-kədər əhvali-ruhiyyəsi daşıyır. Bu əhvali-ruhiyyəni, ilk növbədə, mahnının segah məqamında aramla oxunması yaradır. Sa­ranın faciəsini əks etdirən mətnin sözləri də bu əhvali-ruhiyyəni əks etdirir.

Örnəklərdən də göründüyü kimi, qız-qadın adı daşıyan mahnıların əksəriyyəti nikbin bədii səciyyəli olaraq, sevgi hisslərini, yarın vəsfini, gözəl görünən əlamətlərini vəsf edir, bəziləri də əksinə, qəmli, kədərli əhvali-ruhiyyə daşıyaraq, ayrılıq, həsrət, nakam sevgi, üzüdönük yardan şikayət kimi mövzulara həsr olunur. Təhlil etdiyimiz nümunələrdən başqa, qız-qadın adları daşıyan sevgi-məhəbbət mah­nılarına “Nar, nar, Nargilə”, “Ay Sona”, “Leylacan” [6], “Dilbər”, “Bilay-bi­lay”, “Aman Mələk”, “Ha Leyli, Leyli”, “Aman Mələk, hay”, “Ulduz, ay aman, ay aman” [7] və b. xalq mahnılarını misal göstərə bilərik. Lakin sevgili yarın, onun gö­zəlliyinin vəsfi yalnız xüsusi olaraq qız adı daşıyan mahnılarda deyil, lirik mə­həbbət mah­nılarının böyük əksəriyyətində tərənnüm olunur. Belə mahnıların möv­zu və məzmununda həm yarın ob­razı, sevgilinin portreti, həm də ona olan yüksək mə­nəvi münasibət­lər, sevgi hissləri canlanır.

 

ƏDƏBİYYAT:

  1. 1. Azərbaycan dastanları (Toplayan və nəşrə hazırlayan A.Nəbiyev). B.: Azərnəşr, 1977, 179 s.
  2. Azərbaycan qadınları musiqidə. (Layihənin müəllifi, tərtibçi və redaktor Alla Bayromava). B.: Oka-ofset, 2004.
  3. Əliyev R.Ə. Xalq müdrikliyi.B.: Azərnəşr, 1986, 228 s.
  4. İsmayılzadə R.Y. Azərbaycan xalq mahnıları. / Azərbaycan xalq musiqisi. Oçerklər. B.: Elm, 1981, s. 52-85.
  5. Rzayeva N.E. Lirik xalq mahnılarının poetikası. B.: Yazıçı, 2008, 132 s.

NOTOQRAFİYA

  1. Azərbaycan xalq mahnıları. Not yazısı S.Rüstəmovun, F.Əmirovun və T.Quliyevindir. Tərt. ed. SSRİ xalq artisti Bülbül Məmmədov. İki cilddə, I c. B.: İşıq, 1981, 151 s.
  2. Azərbaycan xalq mahnıları. Not yazısı S.Rüstəmovun, F.Əmirovun və T.Quliyevindir. Tərt. ed. SSRİ xalq artisti Bülbül Məmmədov. İki cilddə, II c. B.: İşıq, 1982, 136 s.
  3. İsazadə Ə. İ; Məmmədov N. H. Azərbaycan xalq mahnıları və oyun havaları. B.: Elm, 1984, 76 s.

 

Замина АБДУЛЛАЕВА

Диссертант АНК

 

ХУДОЖЕСТВЕННОЕ  ВОПЛОЩЕНИЕ ЖЕНСКИХ ОБРАЗОВ В  АЗЕРБАЙДЖАНСКИХ НАРОДНЫХ  ПЕСНЯХ

 

Резюме: Народные песни являются древним и широко распро­страненным жанром азербайджанского народного музыкального творчества и отражают на протяжении веков богатый духовный мир народа: его общественное мировоззрение, взляды на жизнь, природу и традиции, а также семейно-бытовые отношения. В статье проводится анализ образцов  народного  музыкального  творчества,  содержащих в себе женские образы.

Ключевые слова: женcкий образ, фольклор, народные лирические песни

 

Zamina ABDULLAYEVA

Candidate for a degree of ANC

 

ART EXPRESSION OF THE IMAGES BEARING WOMAN’S NAMES IN THE FOLK MUSIC

 

Summary: In many centuries folk music in being the ancient and wide spread jnre in Azerbaijan folk music creativity reflected rich moral environment of our nation, their outlooks to the community, to the life, to the nature and family, daily life and households relations. In this article analysis of samples bearing woman’s names in folk music have found their expressions.

Key words: woman’s character, folk music, lyrical folk music

 

Rəyçilər:

sənətşünaslıq  üzrə fəlsəfə doktoru, professor A.Quliyev;

sənətşünaslıq  üzrə fəlsəfə doktoru, dosent T.Qəniyev

Mövzuya uyğun