AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI

«Konservatoriya» jurnalı 2025 № 4 (69)

 

Zümrüd PAŞAYEVA

Azərbaycan Milli Konservatoriyası

“Milli vokal” kafedrasının baş müəllimi

Ünvan: Ə.Ələkbərov küç. 7

Email: rustam.pashazade@mail.ru

 UOT: +786                 

DOI: 10.62440/AMK2025-4.s.21-36

 

MİLLİ VOKAL İFAÇILIĞININ İNKİŞAFINDA

AZƏRBAYCAN BƏSTƏKAR MAHNILARININ ROLU

 

Xülasə: Məqalədə bəstəkar mahnıları və vokal ifaçılığının qarşılıqlı əlaqə və tə­sir­lə­rini öyrənən araşdırma təqdim edilir. Bu araşdırmada əsas məqsəd bəstəkar ma­h­n­­ılarının milli vokal ifaçılığının formalaşmasına və inkişafına təsir xü­su­siy­yət­lərinin ü­zə çıxarılması ilə bağlıdır. Bəstəkar yaradıcılığı ilə ifaçılıq sənətinin hər zaman qar­şılıqlı əlaqələr zəminində inkişaf etməsi özünü vokal musiqisində də gös­tər­mək­də­dir. Bu məqalədə həmin təsirlərin xüsusiyyətləri öyrənilmiş, bəzi bəs­tə­karların mahnı və romansları əsasında təhlillər aparılmışdır. Məqalədə Ü.Ha­cı­bəy­linin qəzəl romansları, eləcə də S.Rüstəmovun “Hardasan”, “Gəlmədin” və “Alagöz” mah­nıları təhlil obyekti kimi araşdırılmış, vokal ifaçılığının inkişafına göstərdiyi təsir xüsusiyyətləri işıqlandırılmışdır.

Açar sözlər: vokal, bəstəkar mahnıları, Üzeyir Hacıbəyli, Səid Rüstəmov, qəzəl-romans

endir

PDF

ƏDƏBİYYAT:

  1. Azərbaycan Milli Konservatoriyası // URL: https://conservatory.edu.az/kafedralartest/
  2. Babayeva İ.Ə. Azərbaycanda estrada-caz vokal ifaçılığı // “Musiqi dünyası” jurnalı, 2018. № 2(75), s. 74-76.
  3. Bülbül. Seçilmiş məqalə və məruzələri / tərt., komentari və qeydlər ed. Ə.İ.İsazadə, Q.A.Qasımov. B.: Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası, 1968, 138 s.
  4. Bir mahnının tarixçəsi – 21.01.2020. “Hardasan” // URL:https://www.youtube.com/watch?v=NdvhP6WY_4U
  5. Hümbətova N. Bəstəkar Emin Sabitoğlunun mahnı yaradıcılığı. B.: “Zəngəzurda” Çap Evi, 2025, 92 s.
  6. Kazımov N.K. Səid Rüstəmov. : Çaşıoğlu, 2007, 92 s.
  7. Mahmudova C.E. Mahnının qoşa qanadı. B.: Mars-print, 2013, 244 s.
  8. “Milli vokal ifaçılığı” fənnindən Proqram // Tərt.A.Zeynalov. B.: 2016, 68 s.
  9. Nizami Gəncəvinin lirikası vokal miniatürlərdə / Tərt. edən və ön sözün müəllifi S.Qurbanəliyeva. B.: Elm və təhsil, 2011, 116 s.
  10. Talıbzadə Ü.K. Üzeyir Hacıbəylinin “Sənsiz” və “Sevgili-canan” qəzəl-ro­mans­la­rı­nın musiqi-mətn əlaqələrində intonasiya uyğunluğu // Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqı. Üzeyir Hacıbəyli Beynəlxalq Musiqi Festivallarından elmi məqalələr. B.: Mütərcim, 2024, s. 49-56.
  11. Zeynalov A.Z. Vokal ifaçılığı // Ali məktəblər üçün dərslik. B.: ADMİU, 2012, 352 s.

 

 

Зумруд ПАШАЕВА

Азербайджанская Национальная Консерватория,

Старший преподаватель кафедры «Национальный вокал»

 

РОЛЬ АЗЕРБАЙДЖАНСКИХ КОМПОЗИТОРСКИХ ПЕСЕН 

В РАЗВИТИИ НАЦИОНАЛЬНОГО ВОКАЛЬНОГО ИСПОЛНИТЕЛЬСТВА

 

Аннотация: В статье представлено исследование, посвящённое изучению взаимосвязи и взаимного влияния композиторских песен и вокального испол­ни­тельс­тва. Основная цель исследования заключается в выявлении особенностей влияния композиторских песен на формирование и развитие национального вокального исполнительства. Взаимное развитие композиторс­кого творчества и исполнительского искусства всегда проявлялось и в области вокальной музыки. В статье изучены особенности данного влияния, проведён анализ на основе песен и романсов некоторых композиторов. В качестве объектов анализа рассмотрены газель-романсы У.Гаджибейли, а также песни С.Рустамова «Hardasan», «Gəlmə­din» и «Alagöz», выявлены особенности их влияния на развитие вокального испол­ни­тельства.

Ключевые слова: вокал, композиторские песни, Узеир Гаджибейли, Саид Рустамов, газель-романс

Zumrud PASHAYEVA

Azerbaijan National Conservatory,

Senior Lecturer of “National Vocal” chair

 

THE ROLE OF AZERBAIJANI COMPOSER SONGS

IN THE DEVELOPMENT OF NATIONAL VOCAL PERFORMANCE

 

Abstract: The article presents a study examining the interaction and mutual influence between composer songs and vocal performance. The main objective of this research is to identify the characteristic features of the impact of composer songs on the formation and development of national vocal performance. The mutual development of compositional creativity and the art of performance has always manifested itself in vocal music as well. This article explores the characteristics of such influences and provides analyses based on selected songs and romances by several composers. Uzeyir Hajibeyli’s ghazal-romances, as well as Said Rustamov’s songs “Hardasan,” “Gəlmədin,” and “Alagöz,” are examined as analytical objects, and their influence on the development of vocal performance is highlighted

Keywords: vocal, composer songs, Uzeyir Hajibeyli, Said Rustamov, ghazal-romance

 

Rəyçilər: professor Azər Zeynalov;

sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Humay Fərəcova-Cabbarova

Mövzuya uyğun