AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI

“KONSERVATORİYA” № 2, 2016

Lalə HÜSEYNOVA

Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

AMK-nın elmi işlər üzrə prorektoru

Bakı, Yasamal rayonu, Ələsgər Ələkbərov 7

Email: lala-abi@mail.ru

 

 UOT 78.072.3   

Amerikada çağdaş Azərbaycan musiqisi haqqında dərc edilmiş ilk elmi monoqrafiya

 

 2016-cı ilin mart ayında Amerika Birləşmiş Ştatlarının nüfuzlu “İndiana University Press” nəşriyyatında Bakı Musiqi Akademiyasının professoru, musiqişünas Aida Hüseynovanın “Azər­baycan musiqisi: muğamdan operaya doğru” adlı sanballı elmi monoqrafiyası işıq üzü görmüşdür.

muzik-of-azerbaijanXüsusi qeyd etmək lazımdır ki, Aida Hüseynovanın kitabı çağdaş Azərbaycan musiqisi  haq­qında  ABŞ-da  nəşr olunmuş ilk elmi əsərdir.  327 səhifədən ibarət bu dəyərli nəşrdə Azərbaycan musiqisində  Şərqlə Qərbin üzvi sintezindən doğmuş  yeni  janr  və üslub  təmayülləri  Üzeyir Hacıbəyli, Qara Qarayev, Fikrət Əmirov və digər  görkəmli azərbaycanlı  bəstəkarların yaradıcılığı əsasında ətraflı şəkildə araşdırılır, eyni zamanda bir sıra ifaçılarımızın, caz ustalarımızın fəaliyyəti ingilisdilli oxuculura ilk dəfə təqdim olunur. Sovet dövrü ideologiyasının, həyat tərzinin musiqi sənətində təzahür edən müsbət və mənfi tərəfləri, habelə müasir dövrdə Azərbaycan musiqisinin nailiyyətləri və problemləri də müəllifin diqqət mərkəzindədir. Əlamətdardır ki, burada Vətənimizin ağrılı yarası olan Qarabağ probleminin Azərbaycan musiqisinin durumuna göstərdiyi təsirdən də söz açılır.

 Aida Hüseynovanın belə bir məsu­liy­yətli işə imza atması onun bu sahədə çoxillik və səmərəli fəaliyyəti ilə şərtlənib. O, tanın­mış musiqişünas, Bakı Musiqi Akademiyası­nın professoru, dörd kitab və yüzdən artıq mə­qalələrin müəllifidir. Aida xanımın elmi əsərləri Azərbaycanda, Amerika Birləşmiş Ştat­larında, Almaniyada, Fransada, Hollan­di­ya­da və Rusiyada işıq üzü görmüşdür. O, ABŞ və Avropanın bir çox universitetlərində, o cümlədən ABŞ-ın Harvard, Prinston, Kolam­­biya, Berkli və Stenford universitet­lərin­də, eləcə də İngiltərənin Kembric univer­site­tin­də mühazirələrlə çıxış etmişdir.

Hal-hazırda Aida Hüseynova ABŞ-ın İn­­diana Universitetində “İpək Yolu ölkə­lə­ri­nin musi­qisi” və “Musiqidə Şərqlə Qərbin sin­­tezi” kurslarını tədris edir. Aida xanım həm­­çinin dünya şöhrətli musiqiçilərlə, o cüm­­lədən violonçel çalan Yo-Yo Manın rəh­bər­lik etdiyi İpək Yolu Ansamblı və Kronos Kvarteti ilə birgə elmi məsləhətçi və tərcü­mə­çi kimi çalışır. Həmin ansamblların layihə­lə­rində o, böyük muğam ustası Alim Qasımov və Fərqanə Qasımova ilə əməkdaşlıq edir, on­ların  Amerika səfərlərində, konsertlərində gi­riş sözü və mühazirələrlə çıxış edir. 2009-cu ilin iyun ayında isə Aida Huseynova Yo-Yo Ma, Alim Qasımov və İpək Yolu Ansamblının ABŞ-ın tanınmış Lin­koln Mərkəzində keçirilən konsertinin canlı yayımında elmi məsləhətçi qis­min­də iştirak etmişdir.

Fərəhli haldır ki, Aida Hüseynovanın yeni monoqrafiyası artıq ABŞ alimləri tərəfindən yük­sək qiymətləndirilmişdir. Çikaqo Norsvestern Universitetinin professoru, “Odlar yurdunun musiqisi: Azərbaycan muğamında ənənə və yenilik” kitabının müəllifi Inna Naroditskayanın təbirincə, “Aida Hüseynovanın kitabı nəinki Azərbaycan musiqisi və mədəniyyətini tədqiq edən musiqi­şü­naslar və musiqi nəzəriyyəçiləri üçün maraqlıdır, ümumiyyətlə, musiqi sənətində milli ənənələrin təcəssümünü öyrənən, Qərblə Şərqin, şifahi ilə yazılı musiqi ənənələrinin, improvizə təbiətli musiqi formalarının bəstəkar yaradıcılığı ilə sintezi məsələləri ilə məşqul olan mütəxəssislər üçün dəyərli bir mənbədir”. Koustal Kerolaina Universitetinin professoru, “Azərbaycanda qadın şairləri və mü­ğən­niləri: XVIII əsrdən indiyədək qadın aşıqlarının fəaliyyəti” kitabının müəllifi Anna Oldfild qeyd edir ki, “Aida Hüseynova, şübhəsiz ki, belə bir kitabı yaza biləcək yeganə müəllif idi. O, Sovet Azərbaycanında böyümüş və təhsil almış musiqişünasdır. O, həm öz milli, həm də Qərb musiqisini mükəmməl bilən mütəxəssisdir və nəhayət, o, Sovet dövründən post-Sovet  mərhələsinə keçidi öz hə­yatında yaşamış bir insandır. Hüseynova Alim Qasımov və onun ansamblı ilə əməkdaşlıq aparmış, həmin musiqiçilərin İpək Yolu Ansamblı ilə və Kronos Kvarteti ilə birgə layihələrin iş­tirakçısı olmuşdur. Onun Azərbaycan mədəniyyətinin bütün incəliklərinə bələd olması tədqiqatın dərinliyini və yüksək dəyərini şərtləndirir. Eyni zamanda müəllifin ingilisdilli musiqişünaslığın metodologiyasına bələd olması həmin kitabı Azərbaycan ilə dünya arasında mükəmməl körpü kimi səciyyələndirməyə əsas verir”.

 Təqdim olunan kitabın məziyyətlərindən biri də  onun  audio və video  nümunələrlə müşayiət olunmasıdır. Bu nümumələrlə tanış olmaq üçün oxucular kitabda göstərilən İnternet saytından istifadə etmək imkanına malikdirlər.

Sonda isə bu kitabı əldə etmək arzusunda olanlara bildiririk ki, Aida Hüseynovanın “Azər­baycan musiqisi: muğamdan operaya doğru” elmi monoqrafiyasını Amerika Birləşmiş Ştatlarının “Barnes and Noble” kimi aparıcı kitab mağazalarından (barnesandnoble.com), bir sıra İnternet saytlarından, o cümlədən İndiana University Press nəşriyyatının saytından (iupress.com) və bütün dünyada populyar olan “Amazon” İnternet mağazasından (amazon.com) sifariş etmək olar.

Mövzuya uyğun