AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI

«Konservatoriya» jurnalı 2025 № 4 (69) 

Fuad NƏZƏROV

Musiqişünas

E-mail: fuadnazarov842@gmail.com

 Ülkər ƏLİYEVA

Sənətşünaslıq doktoru, professor

E-mail: ula.al1704@gmail.com

 UOT: 78.01                              

DOI: 10.62440/AMK2025-4.s.67-84

 

TÜRK MUSİQİSİNİN QƏRBİ AVROPA SƏHNƏ ƏSƏRLƏRİNƏ TƏSİRİ (XVII-XIX ƏSRLƏR)

 

Хülasə: Məqalədə Türk üslubunun XVII-XIX əsrlərdə Qərbi Avropanın opera mə­də­niyyətinə və saray mühitinə təsirindən bəhs olunur. Ümumiyyətlə Türk üslubu, el­əcə də Türk üslubunun V.A.Mosartın və bir sıra Avropa bəstəkarlarının yara­dı­cı­lığına olan təsiri danılmazdır. Məqalədə məhz bu yöndə təhlillər aparılmış və ümu­mi nəticələr əldə edilmişdir. Məlum olur ki, Avropada XVII-XVIII əsrlərin bəs­təkarları üçün “türk musiqisi” dedikdə “şərqi-oriyental” (yəni onun ekzotik də­yərli) və “hərbi musiqi” kimi başa düşülür

Açar sözlər: Qərbi Avropa, Barokko dövrü, “türkeri”, “Rondo à la turca”, pedal, türk musiqisi, V.A.Mosart, hərəmxana

endir

PDF

ƏDƏBİYYAT:

  1. Farmer, Henry George. Military Music. (The World of Music, Band 12) Max Parrish & Co., London, 1950, 71 p.kı
  2. Gianturco С. Mozart’s early operas. Batsford, London, 1981, 216 p.
  3. Good E. Grand and Would-Be Grand Pianos,» in James Parakilas, New Haven: Yale University Press, 2000, 480 p.
  4. Hsu-Ming T. Desert Passions: Orientalism and Romance Novels, TX: University of Texas Press, 2012, 352 p.
  5. Hessisches Staatstheater Wiesbaden: Die Entführung aus dem Serail, Programmheft 175, Spielzeit 1995/96.
  6. Lang P.H. George Frideric Handel. New York: W.W.Norton, 1966, 731 p.
  7. L’opéra est discuté dans l’article » Haydn » dans The Grove Dictionary of Opera, version en ligne, copyright 2007, Oxford University Press
  8. Manning E. «Mozart’s Entführung: An Anniversary. // The Musical time, July 1982, pp. 473-474.
  9. Meyer, Eve R. Turquerie and eighteenth-century music. Eighteenth-Century Studies. 7 (4), 1974, p. 474–488.
  10. Mozart Briefe und Aufzeichnungen No. 615. Collected edition, Internazionalen Stiftung
  11. Mozarteum, Salzburg, 1991 (https://dme.mozarteum.at/DME/briefe/doclist.php)
  12. Sehn W. Mozarts Skizze der Ballettmusik „Le gelosie del serraglio“ (KV Anh. 109/135a) // Acta musicologica. Vol. 33. Fasc. 2/4 (1961, April-December) s. 169-192
  13. Sgrignoli G. Invito all’ascolto di Mozart, Milano, Mursia, 2017
  14. Йозеф Гайдн. Очерк жизни и творчества. М.: Музыка, 1972, 320 с.

Saytoqrafiya:

  1. Вольфганг Амадей Моцарт «Турецкий марш» — https://soundtimes.ru/kamernaya-muzyka/udivitelnye-muzykalnye-proizvedeniya/volfgang-amadej-motsart-turetskij-marsh
  2. Кириллина Л. Турецкая тематика в творчестве В.А.Моцарта – https://nv.mosconsv.ru/sites/default/files/2021-10/01_kirillina_larissa.pdf
  3. Опера Моцарта «Похищение из сераля» — https://www.belcanto.ru/seral.html
  4. Levey M. The World of Ottoman Art. – https://archive.org/details/worldofottomanar0000leve
  5. Makstrom K. Tamerlano (libretto by Piovene) -(‘Tamerlane’) – https://doi.org/10.1093/gmo/9781561592630.article.O905048
  6. East Meets West: Turkish Influences on the Viennese Classics https://wwnorton.com/college/music/enj10/complete/content/unit/persp_09.htm
  7. Rosen Ch. The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven. N.-Y.^ W. W. Norton & Company; Expanded edition, 1998, 556 p.
  8. Dolge A. Pianos and their makers – https://archive.org/details/bub_gb_J8Y5AAAAIAAJ

 

Фуад НАЗАРОВ

Музыковед

Улькяр АЛИЕВА

Доктор искусствоведения, профессор

 

ВЛИЯНИЕ ТУРЕЦКОЙ МУЗЫКИ НА ЗАПАДНОЕВРОПЕЙСКИЕ СЦЕНИЧЕСКИЕ ПРОИЗВЕДЕНИЯ

(XVII–XIX вв.) 

Аннотация: В статье рассматривается влияние турецкого стиля на оперную культуру и придворную среду Западной Европы XVII-XIX вв. В целом, турецкий стиль и влияние турецкого стиля на творчество В. А. Моцарта и ряда европейских композиторов неизбежно. В статье анализируется это направление и делаются общие выводы. Выясняется, что для композиторов XVII-XVIII веков в Европе «турецкая музыка» понималась как «восточно-ориентальная» (т. е. её экзотическая развлекательная ценность) и «военная музыка».

Ключевые слова: Западная Европа, эпоха барокко, “тюркери”, «Rondo à la turca», педаль, турецкая музыка, В. А. Моцарт, гарем

 

Fuad NAZAROV

Musicologist

Ulkar ALIYEVA

Doctor of sciences on Art, professor

 

INFLUENCE OF TURKISH MUSIC ON WESTERN EUROPEAN STAGE WORKS (XVII-XIX centuries) 

 

Abstract: The article discusses the influence of the Turkish style on the opera culture and court environment of Western Europe in the XVII-XIX centuries. In general, the Turkish style and the influence of the Turkish style on the creativity of V.A. Mozart and a number of European composers is inevitable. The article analyzes this direction and draws general conclusions. It turns out that for composers of the XVII-XVIII centuries in Europe, “Turkish music” is understood as “eastern-oriental” (i.e. its exotic entertainment value) and “military music”

Keywords: Western Europe, baroque period, “turkeri”, “Rondo à la turca”, pedal, Turkish music, V.A. Mozart, harem 

 

Rəyçilər: sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, professor Lalə Hüseynova;

filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Fəxrəddin Bəxşəliyev

 

 

Mövzuya uyğun