Cavanşir Quliyevin mahnı yaradıcılığında vətənpərvərlik mövzusu
AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI
«Konservatoriya» jurnalı 2025 № 2 (67)
Maral İMAMOVA
AMK-nın magistrantı
Elmi rəhbər: Akif Quliyev
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, professor
Ünvan: Yasamal ray., Ə.Ələsgərov küç. 7
E-mail: maral_imamova@mail.ru
UOT: 78.071.1
DOI: 10.62440/AMK2025-2.s.41-53
CAVANŞİR QULİYEVİN MAHNI YARADICILIĞINDA VƏTƏNPƏRVƏRLİK MÖVZUSU
Xülasə: Məqalədə görkəmli Azərbaycan bəstəkarı, Əməkdar incəsənət xadimi, professor Cavanşir Quliyevin mahnı yaradıcılığında xüsusi yer tutan vətənpərvərlik mövzulu mahnılarının xarakteristikası verilmişdir. Bəstəkarın bu mövzuya həsr edilən mahnılarının musiqi dilinin təhlili əsasında onların üslub xüsusiyyətləri müəyyənləşir. Belə ki, bu mahnıların əsasən şur və şüştər məqamlarında bəstələndiyi aşkarlanır. Bu da onların Azərbaycanın çətin, təlatümlü tarixi dövrlərində, XX əsrin 80-90-cı illərində, Qarabağın işğalı zamanında yazıldığına görə qəm, kədər, həsrət hisslərini daha qabarıq ifadə edir.
Açar sözlər: mahnı, vətənpərvərlik, musiqi dili, məqam, Cavanşir Quliyev

ƏDƏBİYYAT:
- Dadaşzadə Z.A. Biz də bu dünyanın bir hissəsiyik. – Bakı: Nurlan, – 2004, – 412 s.
- Dadaşzadə Z.A. Cavanşir Quliyevin total musiqi axtarışları. // “Musiqi dünyası” jurnalı, 1-2, – 2001, – 87-91.
- Dadaşzadə Z.A. Cavanşir Quliyev / Azərbaycan musiqi tarixi. V c. – Bakı: Elm. – 2020, – 449-462
- Əliyeva F.Ş. Azərbaycan musiqisində üslub axtarışları. – Bakı: Elm və həyat, – 1996, – 118 s.
- Fərəcova-Cabbarova H.S. Cavanşir Quliyevin “Dastan” Simfoniyası” // “Mədəniyyət Dünyası” elmi-nəzəri məcmuə (XXXV buraxılış). – Bakı: ADMİU, – 2018, – 87-96
- Hacıbəyli Ü.Ə. Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları. Sonuncu nəşr. – Bakı: “Apostrof” çap evi, – 2010, – 176 s.
- Həsənova C.İ. Azərbaycan bəstəkarlarının əsərlərində milli ladların təzahürü. Ali musiqi məktəbləri üçün dərs vəsaiti. – Bakı: Mars Print, – 2004, – 136 s.
- Hüseynova L.Ş. Mahnı diqqət mərkəzindədir // “Musiqi dünyası” jurnalı, N2 (3), – 2000, – 3-9.
- Manafova G.R. Cavanşir Quliyevin “Əsgər marşı” türk əsgəri musiqisi ənənələrinin davamı qismində. // “Konservatoriya” jurnalı, – 2022, №2 (55), – 41-61.
- Mahmudova C.E. Mahnının qoşa qanadı – poeziya və musiqi. – Bakı: –
- Mahmudova C.E. Azərbaycan bəstəkar mahnılarında poeziya və musiqi. – Bakı: Mars-Print, – 2009, –209 s.
- Головинский Г.Л. Композитор и фольклор. Из опыта мастеров XIX-XX веков. Очерки. М.: Музыка, 1981, 279 с.
Saytoqrafiya:
- Musiqili “divan” — Vəfa Abbasova Cavanşir Quliyevin kitabından yazır.// 525-ci qəzet. 21.04.20. URL: https://525.az/news/140330-musiqili-divan-vefa-abbasova-cavansir-quliyevin- kitabindan-yazir
- Səlimxanov. URL: http://www.musigi-dunya.az/magazine1/articles/Diskgraf/DiskPage3.html
- Cavanşir Quliyev: “İndi musiqilərimizi dinləyib deyirsən ki, bunu yazan azərbaycanlıdırmı…” 18 Fevral 2021 14:06 URL:https://musavat.com/news/cavansir- quliyev-indi-musiqilerimizi-dinleyib-deyirsen-ki-bunu-yazan- html
Notoqrafiya:
- Cavanşir Quliyev. Divan. “Renessans” Nəşriyyat evi. 2 cilddə, 2018.
- Cavanşir Quliyev. Mahnılar. Bakı, Apostrof, 4 cilddə, 2010.
Магистрантка AНК
ПАТРИОТИЧЕСКАЯ ТЕМА В ПЕСЕННОМ ТВОРЧЕСТВЕ ДЖАВАНШИРА ГУЛИЕВА
Аннотация: В статье дана характеристика песен на патриотическую тематику, занимающих особое место в песенном творчестве видного азербайджанского композитора, Заслуженного деятеля искусств, профессора Джаваншира Гулиева. Эти песни были написаны в основном в 80-90-е годы ХХ века, во время оккупации Карабаха и данное обстоятельство наложило глубокий отпечаток на образно-эмоциональный строй песен, где ярко выражены чувства горя, печали и тоски. На основе анализа музыкального языка, определяются стилистические особенности песен композитора, среди них и преобладание ладов шур и шюштер, выражающие соответствующие данной тематике эмоции.
Ключевые слова: песня, патриотизм, язык музыки, лады, Джаваншир Гулиев
Master`s student of AMK
PATRIOTIC THEME IN THE SONG WORKS OF JAVANSHIRA GULIYEV
Abstract: The article provides a description of songs on patriotic themes, which occupy a special place in the song work of a prominent Azerbaijani composer, Honored Artist, Professor Javanshir Guliyev. These songs were written mainly in the 80-90s of the twentieth century, during the occupation of Karabakh, and this circumstance left a deep imprint on the figurative and emotional structure of the songs, where feelings of grief, sadness and melancholy are clearly expressed. Based on the analysis of the musical language, the stylistic features of the composer’s songs are determined, among them the predominance of the shur and shushter modes, expressing the corresponding emotions.
Keywords: song, patriotism, musical language, modus, Javanshir Guliyev
Rəyçilər: sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, professor Akif Quliyev
sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Sevda Mütəllimova















