Qanun alətində səs effektinin yaxşılaşdırılmasına yönəlik təkmilləşmə işi
AZƏRBAYCAN MİLLİ KONSERVATORİYASI
«Konservatoriya» jurnalı 2026 № 1 (70)
MƏMMƏDOV Məmmədəli Mirəli oğlu
AMK-nın “Alətlərin təkmilləşdirilməsi və bərpası”
elmi tədqiqat laboratoriyasının müdiri,
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Ə.Ələkbərov, 7
ORCID: 0009-0007-8339-3944
E-mail: mammadovmammadali51@gmail.com
UOT: 78.087.1
DOI: 10.62440/AMK2026-1.s.52-58
QANUN ALƏTİNDƏ SƏS EFFEKTİNİN YAXŞILAŞDIRILMASINA YÖNƏLİK TƏKMİLLƏŞMƏ İŞİ
Xülasə: Təqdim olunan məqalədə Qanun musiqi alətində təkmilləşmə işlərindən bəhs olunur. Qanun musiqi alətində səs effektinin yaxşılaşdırılması və musiqi alətinin linglərinin yerlərinin təyin edilməsi məsələləri öz əksini tapmışdır. Səs effektinin yaxşılaşdırılmasından ötəri məqalədə ənənəvi üsulla qanunun yığılması və təkmilləşdirilmiş forması sxem 2-də verilmişdir. Təkmilləşmə işində alətin menzuradan asılı olaraq linglərinin yerlərinin təyin edilməsi məsələləri öz əksini tapmışdır. Məqalədə həm əmsallar (cədvəl 1), həm də menzuradan asılı olaraq əmsallarla linglərın yerləri təyin edilmişdir.
Açar sözlər: Əmsallar, linglər, menzura, pillələr, qanun, təkmilləşmə

ƏDƏBİYYAT:
- Abdullayeva, S.A. Azərbaycan xalq çalğı alətləri. Bakı.: Adiloğlu, 2002, 454 s.
- Kərimi S, Məmmədov M. Musiqi alətlərimizin təkmilləşdirilməsində texniki elmlərdən istifadə qaydaları // “Konservatoriya” jurnalı. №2 (24), 2014, s.12-18.
- Nəcəfzadə, A.İ. Çalğı alətlərimiz. Bakı.: MBM, 2004, 128 s.
- İNCİ qanun qızlar ansamblı «ŞIDIRĞI» HƏMİD VƏKİLOV. URL:https://www.youtube.com/watch?v=23fmnO4kUhU&list=RD23fmnO4kUhU&start_radio=1
- Asya Tağıyeva — Çahargah (qanun aləti) URL:https://www.youtube.com/watch?v=M-C0ODrzBrc&list=RDM-C0ODrzBrc&start_radio=1
Руководитель научной лаборатории
«Усовершенствование национальных
музыкальных инструментов» АНК
РАБОТА ПО УСОВЕРШЕНСТВОВАНИЮ ЗВУКОВОГО ЭФФЕКТА
В КАНУНЕ
Аннотация: В статье исследуются работы по совершенствованию музыкального инструмента канун, а также рассматриваются вопросы, связанные с улучшением качества звучания инструмента и правильным определением положения рычагов. Для этого представлены традиционный способ сборки кануна и его усовершенствованная форма (схема 2). Кроме того, проанализировано расположение рычагов в зависимости от мензуры инструмента. Соответствующие коэффициенты приведены в таблице 1, и на их основе определяются позиции рычагов.
Ключевые слова: канун, рычаги, мензура, качество звука, коэффициенты, совершенствование инструмента
Head of scientific laboratory of
“Improvement the National Musical Instruments” of ANC
IMPROVEMENT OF SOUND EFFECTS ON THE KANUN
Abstract: The author investigates and discusses the improvement of the kanun musical instrument. It examines issues related to enhancing the instrument’s sound effects and correctly determining positions of the levers. To achieve this, the traditional method of assembling the kanun and its improved version are presented in Figure 2. In addition, the arrangement of the levers depending on the instrument’s mensura is analyzed. The corresponding coefficients are provided in Table 1, and the lever positions are determined based on these coefficients.
Keywords: Kanun, levers, mensura, sound quality, coefficients, instrument improvement
Rəyçilər:
sənətşünasliq üzrə fəlsəfə doktoru, professor Lalə Hüseynova
sənətşünasliq üzrə fəlsəfə doktoru Gülnarə Manafova















